Not Tutma Teknikleri Neyi Değiştirir?
Not tutma teknikleri, duyduğunuz veya okuduğunuz her cümleyi deftere geçirmek için değil; önemli bilgiyi seçmek, düşünceler arasındaki ilişkiyi görmek ve daha sonra kendinizi sınayabileceğiniz bir öğrenme aracı üretmek için kullanılır. Sayfalarca temiz not hazırlamak çalışılmış hissi verebilir, fakat öğrenci notu kapattığında konuyu açıklayamıyorsa kayıt öğrenmeye dönüşmemiştir. İyi not kısa olmak zorunda değildir; amacı ve yapısı belli olmalıdır. Derste ana düşünceyi yakalamalı, dersten sonra eksikleri göstermeli ve tekrar sırasında pasif okumak yerine sorularla hatırlamayı başlatmalıdır.
Tek bir yöntem bütün derslere uymaz. Tarihte neden–sonuç zinciri, biyolojide süreç şeması, matematikte örnek çözüm ve edebiyatta karşılaştırma tablosu daha kullanışlı olabilir. Bu yüzden önce içeriğin yapısını sorun: Bilgiler sıralı mı, hiyerarşik mi, iki kavram karşılaştırılıyor mu, yoksa problem çözme adımları mı gösteriliyor? Yöntemi sayfanın güzel görünmesine göre değil, konunun nasıl düşünülmesi gerektiğine göre seçin. Aynı defterde farklı bölümlerde birden fazla teknik kullanmanız normaldir.
Dersten Önce, Derste ve Sonra Üç Aşama
- Dersten önce başlıklara iki veya üç dakika göz atın. Bilmediğiniz kavramları ve cevap arayacağınız iki soruyu yazın.
- Ders sırasında cümle cümle kopyalamak yerine tanım, ilke, örnek, karşılaştırma ve öğretmenin vurguladığı bağlantıları seçin.
- Anlamadığınız yere boşluk veya soru işareti bırakın. Kaçırdığınız her sözü tahmin ederek doldurmaya çalışmayın.
- Dersin hemen ardından beş dakika ayırın; eksik cümleyi tamamlayın, terimleri netleştirin ve sayfanın ana fikrini yazın.
- Notlardan cevaplanabilecek sorular üretin. Soru, tekrar sırasında sağ sütunu veya ana metni kapatarak kendinizi sınamanızı sağlar.
- Bir hafta içinde kısa gözden geçirme yapın; yeniden süslemek yerine hatırlayamadığınız bölümü farklı örnek veya soruyla güçlendirin.
Cornell Not Tutma Tekniği Nasıl Uygulanır?
Cornell sistemi sayfayı üç işlevsel bölgeye ayırır. Geniş sağ alan ders sırasında ana notlar içindir. Dar sol alan, dersten sonra eklenen ipuçları ve soruları taşır. Alt bölüm ise sayfanın kısa özetidir. Önce sağ alana seçilmiş bilgi, örnek ve bağlantıları kaydedin. Ardından notlara bakarak sol tarafa “Bu kavram neden önemlidir?”, “İki yöntem arasındaki fark nedir?” gibi sorular yazın. Tekrar ederken sağ alanı kapatın ve yalnız sorulardan hareketle cevabı anlatın. Son olarak alt bölüme sayfanın ana mesajını birkaç cümleyle kendi dilinizde özetleyin.
Diğer Etkili Not Alma Yöntemleri
- Ana hat yöntemi: Başlık, alt başlık ve destekleyici ayrıntıları girintilerle gösterir. Hiyerarşik anlatımlarda ve düzenli derslerde kullanışlıdır.
- Haritalama yöntemi: Kavramları kutu ve oklarla ilişkilendirir. Neden–sonuç, sistem parçaları ve birbiriyle bağlantılı fikirlerde yapıyı görünür kılar.
- Tablo yöntemi: Aynı ölçütlerle karşılaştırılan kuram, dönem, canlı türü veya yöntemleri sütunlara ayırır. Tekrar eden başlıkları yazma yükünü azaltır.
- Cümle yöntemi: Hızlı anlatımda her yeni fikri ayrı satıra kaydeder. Ders sonrasında satırları başlıklar altında yeniden düzenlemek gerekir.
- Çift sütun yöntemi: Sol tarafa problem adımı veya kavram, sağ tarafa açıklama, örnek ya da sık hata yazılır. Sayısal derslerde çözüm kararlarını incelemeyi kolaylaştırır.
- Görsel not: Şema ve basit çizimleri yalnız ilişkiyi açıklıyorsa kullanın. Dekoratif resimler sayfayı dolduruyor fakat anlam taşımıyorsa çalışma süresini tüketir.
El Yazısı mı Dijital Not mu?
El yazısı ve dijital not arasında herkes için tek doğru yoktur. El yazısı, yazma hızı sınırlı olduğu için bilgiyi seçip kendi cümlenizle kurmaya yöneltebilir. Dijital not ise arama, düzenleme, erişilebilirlik ve farklı kaynakları bir araya getirme avantajı sunar. Asıl risk araçtan çok kullanım biçimidir: Klavyede konuşmayı kelimesi kelimesine geçirmek de, defterde renk ve başlıkla saatler kaybetmek de yüzeysel kalabilir. Ders türünü, erişim ihtiyacınızı ve tekrar yöntemini düşünün. Hangi aracı kullanırsanız kullanın, nottan soru üretme ve kaynağı kapatarak cevaplama aşamasını ekleyin.
Renk, İşaret ve Kısaltmalar Nasıl Kullanılır?
Renklerin sabit bir işlevi olsun. Örneğin ana fikir, örnek, hata ve cevaplanmamış soru için en fazla birkaç tutarlı işaret seçin. Her satırı farklı renge boyamak önceliği görünmez kılar. Kısaltmaları ders sırasında hız kazanmak için kullanabilirsiniz; ancak birkaç gün sonra anlamayacağınız kişisel sembolleri küçük bir anahtarla açıklayın. Boşluk bırakmaktan çekinmeyin. Sıkıştırılmış sayfa, sonradan soru veya düzeltme eklemeyi zorlaştırır. Okunaklılık önemlidir, fakat kaligrafi hedefi notun öğrenme işlevinin önüne geçmemelidir.
Notları Sınav Çalışmasına Çevir
Tekrar gününde notları baştan sona okumadan önce sayfa başlığından bildiklerinizi boş kâğıda yazın. Ardından sol sütundaki veya kenardaki sorulara cevap verin. Cevabı kontrol ederken yalnız yanlış kelimeyi değil, eksik bağlantıyı belirleyin. Sayısal derste örnek çözümü kapatıp yöntemin karar noktalarını yeniden kurun; sözel derste iki kavramı karşılaştırın ve yeni örnek üretin. Birkaç gün sonra aynı soruları tekrar deneyin. Not, her seferinde daha kısa sürede hangi bilginin hatırlanmadığını göstermelidir.
En iyi not, en güzel görünen sayfa değil; size doğru soruyu sordurup cevabı kaynağa bakmadan kurduran sayfadır.
En Sık Yapılan Not Tutma Hataları
- Slaytı veya kitabı aynen kopyalamak ve hangi bilginin neden önemli olduğunu seçmemek.
- Dersi dinlemek yerine sayfayı yetiştirmeye çalışmak; anlamadığınız yerde soru bırakmamak.
- Notu bir kez hazırlayıp tekrar sistemine hiç sokmamak.
- Her konu için aynı şablonu kullanmak; karşılaştırma gereken içeriği uzun paragraf hâline getirmek.
- Aşırı renk, çıkartma ve yeniden yazımla çalışma hissi üretirken hatırlama denemesi yapmamak.
- Eksik notu başka birinden alıp kendi sorularınız ve açıklamalarınızla işlememek.
